Ticari Güvence Bedelleri (Depozito) ve Banka Teminat Mektupları (Türkiye B2B)

Türkiye'de ticari (çatılı işyeri) gayrimenkul kiralayan plazalar, Alışveriş Merkezi (AVM) yatırımcıları veya lojistik depo sahipleri için depozito limitleri serbestçe müzakere edilebilir. Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK 342) 3. fıkrası uyarınca, kiracının tacir veya tüzel kişi olduğu ticari kiralamalarda 3 aylık depozito sınırı uygulanmaz.

1. Yasal "3 Aylık Kira Sınırı" Çatışması (B2B Nakit Depozito)

Türk Borçlar Kanunu Madde 342, genel olarak depozito miktarını üç aylık kira bedeli ile sınırlasa da; aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca kiracının tacir veya tüzel kişi olduğu ticari işyeri kiralarında bu sınırlama uygulanmaz. Dolayısıyla, aylık 500.000 TL kira bedeliyle dükkan kiralayan bir AVM yönetimi, kiracı şirketinden 6 veya 8 aylık nakit depozito talep edebilir ve bu anlaşma hukuk önünde geçerli sayılır.

Şirket kiracısı (Tacir) gerçekten nakit bir "Güvence Bedeli" veriyorsa, bu rakam tarafların serbest iradesine bağlıdır ve yasal olarak kiracının onayı olmadan çekilemeyecek bir vadeli "Ortak Banka Hesabı (Mevduat Hesabı)" kurgusuna yatırılma zorunluluğu da (TBK 342/3 uyarınca) ticari taraflarca aksi kararlaştırılarak esnetilebilir.

2. Piyasadaki Çözüm: "Banka Teminat Mektupları"

Nakit değer kaybı riskini veya 3 aylık sınırın yetersizliğini gören kurumsal yatırımcılar (Mülk sahipleri) ve yabancı kiracı şirketler, Türkiye piyasasında nakit depozito yerine tamamen Banka Teminat Mektubu argümanına geçmişlerdir.

• Sistem Nasıl İşler?: Kiracı Şirket kendi bankasına gider ve kiralayan (Lessor AVM) lehine kendi kredibilitesi veya nakdi (blokajı) üzerinden "Kesin ve Süresiz Banka Teminat Mektubu" alır. (Örn: "Kiracım borcunu, stopajını veya hasarını ödemezse, banka şubesi İlk Talepte sormadan o faturayı ve kirayı bana vezneden nakit olarak peşin verir").
• Sınırı Aşma Serbestisi: Banka Teminat Mektupları tek başına bir "Nakit Depozito" olmayıp ayrı bir Garanti/Kefalet sözleşmesi sayıldığı için (Yargıtay kararları), uygulamada 6 aylık veya 1 yıllık tutarlardaki teminat mektupları ile 3 aylık sınırın kolayca aşılabilmesine zemin hazırlamıştır. Nakit sınırında 3 ay varken, Teminat Mektubu tutarının belirlenmesinde sınırlar esnetilmekte ve B2B'de güçlü bir güvence olarak kullanılmaktadır.

3. Kefalet ve Şirket Müdürünün Şahsi Kefaleti (Müteselsil Kefalet)

Türkiye'deki genellikle devasa olmayan kurumsal "Limited Şirket" (Ltd. Şti) ticari işletmeleri, arkalarında sınırlı bir şirket sermayesi (Örn. 10.000 TL sermaye) olduğu ve içleri boşaltılabileceği için risklidir. Zira şirket iflas edip kapatılırsa (Ltd. tüzel kişiliği yok olursa), Mülk Sahibinin 3 aylık nakit depozito ile uğrayacağı 15 aylık zararlar dahi kurtarılamaz ve ödenmeden kalır. Anonim Şirket (A.Ş.) olmayan işletmelerden kiralamalarda Türkiye ticari piyasasında şu standart bir şart olarak koşulur:

"Müteselsil Kefalet (Şahsi Kefil)": Tüzel kişilik şirketin (kiracı firmanın) imzasının altına, işletmenin sahibinin "Kiracı: XYZ Şirketi" şeklindeki kurumsal sözleşmeye ek olarak, şirket ortağının veya genel müdürünün şahsen kendi ad-soyadı + TC Kimlik numarası ile "Müteselsil Kefil sıfatıyla imza atması" (kendi şahsi arabasını ve evini de borca rehin etmesi) zorunlu istenir. Dahası; bu kefaletin TBK önünde geçersiz (void) olmaması için Kefilin, sözleşmenin altına şahsen kendi el yazısı ile yazarak belirtmesi şarttır: "Bu borcun Kefalet Türü (Müteselsil), Azami Tutarı (Rakamla 1 Milyon TL) ve Tarihleri". El yazısı yoksa kefalet geçersizdir. Evli ise eşin yazılı rızası da Noter onaylı istenir.

Sonraki belgeye geçin: Ticari Tahliye SüreçleriÖnizleme mevcut değil.