Ticari Güvence Bedelleri ve Banka Teminat Mektupları (Türkiye B2B)

Türkiye'de ticari (çatılı işyeri) gayrimenkul kiralayan plazalar, Alışveriş Merkezi (AVM) yatırımcıları veya lojistik depo sahipleri, Türk Borçlar Kanunu (TBK) No. 6098 kapsamındaki güvence bedeli limitlerine uymak zorundadır. 1 Temmuz 2020 tarihinden bu yana, 6217 sayılı Kanun ile belirlenen erteleme süresinin sona ermesinin ardından, kiracının tacir veya tüzel kişi olduğu kiralamalar da dahil olmak üzere tüm ticari kiralamalar için Madde 342'deki 3 aylık kira üst sınırı uygulanmaktadır.

1. Yasal "3 Aylık Kira Sınırı" Çatışması (B2B Nakit Depozito)

Türk Borçlar Kanunu Madde 342, "Kiracının güvence vermesi kararlaştırılmışsa, bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz" hükmünü içermektedir. Bu sınırlama, 1 Temmuz 2020 tarihi itibarıyla tüm konut ve çatılı işyeri (ticari) kiralamaları için geçerlidir. Bu nedenle, kurumsal bir kiracıya dükkan kiralayan bir AVM fonu, yasal olarak 3 aylık kira depozitosunu aşamaz; taraflar B2B sözleşmelerinde daha yüksek bir miktar belirlemekte serbest değildir.

Şirket kiracısı (Tacir) nakit "Güvence Bedeli" sağlıyorsa, fonların ortak bir "Mevduat Hesabı"na yatırılması zorunluluğu Madde 342 uyarınca zorunludur ve taraflarca feragat edilemez veya değiştirilemez. Nakit, bir bankada vadeli mevduat hesabına yatırılmalı, kıymetli evrak ise bir bankaya teslim edilmelidir. Banka, teminatı ancak her iki tarafın rızası, kesinleşmiş bir icra takibi veya kesinleşmiş bir mahkeme kararı ile iade edebilir.

2. Piyasadaki Çözüm: "Banka Teminat Mektupları"

Nakit değer kaybı riskini gören kurumsal yatırımcılar (Mülk sahipleri) ve yabancı kiracı şirketler genellikle Banka Teminat Mektupları kullanmaktadır. Ancak, TBK Madde 342 uyarınca, kıymetli evrak şeklinde sağlanan teminat da 3 aylık kira sınırına tabidir ve bir bankaya yatırılmalıdır.

• Sistem Nasıl İşler?: Kiracı Şirket kendi bankasına gider ve kendi kredibilitesi veya teminatı (blokajı) üzerinden mülk sahibi (Kiralayan AVM) lehine "Kesin ve Süresiz Banka Teminat Mektubu" alır. (Örn: "Kiracım borcunu, stopajını veya hasarını ödemezse, banka şubesi İlk Talepte sormadan o faturayı ve kirayı bana vezneden nakit olarak peşin verir").
• Yasal Sınırlar: Banka Teminat Mektupları Madde 342 kapsamında teminat sayıldığı için 3 aylık kira sınırına tabidir. B2B işlemlerinde güçlü bir güvence olarak kullanılmalarına rağmen, bir bankaya yatırılmaları gerekir ve doğrudan ev sahibi tarafından tutulamazlar.

3. Kefalet ve Şirket Müdürünün Şahsi Kefaleti (Müteselsil Kefalet)

Türkiye'deki genellikle devasa olmayan kurumsal "Limited Şirket" (Ltd. Şti) ticari işletmeleri, arkalarında sınırlı bir şirket sermayesi olduğu için risklidir. Zira şirket iflas edip kapatılırsa, Mülk Sahibinin 3 aylık depozito dışında uğrayacağı zararlar kurtarılamaz. Anonim Şirket (A.Ş.) olmayan işletmelerden kiralamalarda Türkiye ticari piyasasında şu standart bir şart olarak koşulur:

"Müteselsil Kefalet (Şahsi Kefil)": Tüzel kişilik şirketin (kiracı firmanın) imzasının altına, işletmenin sahibinin, Limited veya kurumsal sözleşmeye "Kiracı: XYZ Şirketi" olarak ek olarak, şirket ortağının veya genel müdürünün şahsen kendi ad-soyadı + TC Kimlik numarası ile "Müteselsil Kefil sıfatıyla imza atması" zorunlu olarak istenir.

TBK Madde 584/3 uyarınca, ticaret siciline kayıtlı işletme sahipleri veya şirket ortağı ya da yöneticisi tarafından bir işletme veya şirketle ilgili olarak verilen kefaletlerde eşin rızası aranmaz.

Ayrıca; bu kefaletin TBK önünde geçersiz (batıl) olmaması için Kefilin, sözleşmenin altına şahsen kendi el yazısı ile belirtmesi şarttır: (a) sorumlu olduğu azami tutarı, (b) kefalet tarihini ve (c) "müteselsil" kefil olduğuna dair ibareyi (TBK Madde 583). El yazısı yoksa kefalet geçersizdir.

Sonraki belgeye geçin: Ticari Tahliye SüreçleriÖnizleme mevcut değil.